Ο περιορισμός βυθίσματος μέχρι το οποίο μπορεί να φορτωθεί ένα πλοίο συμβάλλει στην ασφάλειά του. Η πρώτη Διεθνής Σύμβαση για τις Γραμμές Φόρτωσης το 1930 βασίστηκε στην αρχή της εφεδρικής άνωσης (reserve buoyancy). Αναγνώρισε όμως τη σημασία της αποφυγής υπερφόρτωσης και του ύψους εξάλων (freeboard) στην εξασφάλιση επαρκούς ευστάθειας.
Στη Σύμβαση για τις Γραμμές Φόρτωσης του 1966 (1966 Load Line Convention ‒ LLC 1966) καθορίστηκαν οι διατάξεις του ύψους εξάλων των πλοίων και εισήχθησαν υπολογισμοί ζημιών. Κύριοι στόχοι της είναι η εξωτερική υδατοστεγής ακεραιότητα και η στεγανότητα του πλοίου. Τεχνικά περιλαμβάνονται πρόσθετα μέτρα ασφαλείας σχετικά με θύρες, ανοίγματα κυτών, καταπακτές και άλλες διατάξεις και θέματα υδατοστεγανότητας. Σκοπός όλων των μέτρων είναι να διασφαλιστεί η στεγανή ακεραιότητα του κύτους κάτω από το κατάστρωμα στεγανών.
Οι κανονισμοί στο Παράρτημα ΙΙ έλαβαν υπόψη τους πιθανούς κινδύνους σε διαφορετικές θαλάσσιες ζώνες και διαφορετικές εποχές. Οι εκχωρημένες γραμμές φόρτωσης πρέπει να σημαίνονται στο μέσο του πλοίου σε κάθε πλευρά, μαζί με τη γραμμή καταστρώματος. Στα πλοία που προορίζονται για τη μεταφορά φορτίου ξυλείας καταστρώματος αποδίδεται μικρότερο ύψος εξάλων, καθώς το φορτίο παρέχει προστασία από την κρούση των κυμάτων και εφεδρική πλευστότητα. Το Παράρτημα ΙΙ περιέχει πιστοποιητικά, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Πιστοποιητικού Γραμμής Φόρτωσης.
Γραμμές φόρτωσης και κλίμακες βυθισμάτων
Η χάραξη των γραμμών φόρτωσης καθορίζεται στη Διεθνή Σύμβαση για τις Γραμμές Φόρτωσης του 1966. Οι γραμμές φόρτωσης τοποθετούνται δεξιά του δίσκου Plimsoll και είναι οι εξής:
1) S-Summer (Θέρους): Είναι η βασική γραμμή εξάλων. Υποδεικνύεται από το πάνω άκρο της οριζόντιας γραμμής του δίσκου Plimsoll ή «μπάλας» του πλοίου (load mark Plimsoll line), που είναι ακριβώς στην ίδια ίσαλο μιας γραμμής με την ένδειξη S.
2) W-Winter (Χειμώνα): Υποδεικνύεται από το πάνω άκρο της γραμμής με την ένδειξη W. Χαράζεται στο 1/48° του βυθίσματος θέρους κάτω από τη γραμμή θέρους.
3) T-Tropical (Τροπική): Υποδεικνύεται από το πάνω άκρο μιας γραμμής με την ένδειξη Τ. Χαράζεται στο 1/48° του βυθίσματος θέρους πάνω από τη γραμμή θέρους.
4) WNA-Winter North Atlantic. Σημειώνεται 50 mm κάτω από τη γραμμή φόρτωσης χειμώνα. Αυτή η γραμμή μπορεί να χαράσσεται σε πλοία μεγαλύτερα των 100 μ. Ισχύει για ταξίδια στον Βόρειο Ατλαντικό (πάνω από 36° γεωγραφικού πλάτους) κατά τους χειμερινούς μήνες.
5) F-Fresh Water (Γλυκό νερό): Υποδεικνύεται από το πάνω άκρο της γραμμής με την ένδειξη Ε. Είναι η γραμμή φόρτωσης γλυκού νερού σε Ζώνη Θέρους. Η απόσταση μεταξύ 5 και F είναι το FWA.
6) FWA-Fresh Water Allowance. To FWA είναι η αλλαγή του μέσου βυθίσματος σε mm, ενός πλοίου που περνάει από αλμυρό νερό σε γλυκό στη Ζώνη Θέρους
7) TF-Tropical Fresh Water. Υποδεικνύεται από το πάνω άκρο της γραμμής με την ένδειξη ΤΕ. Είναι η γραμμή φόρτωσης πλοίου σε γλυκό νερό σε Τροπική Ζώνη. Σημειώνεται πάνω από το Τ σε τιμή ίση με το FWA (Fresh Water Allowance).
Κάθε πλοίο διαθέτει τις γραμμές φόρτωσης που απαιτούνται για τη φύση της εργασίας του. Αυτό σημαίνει ότι χαράζονται μόνο οι γραμμές φόρτωσης που απαιτούνται και οι άλλες παραλείπονται. Το πλοίο εφοδιάζεται με πιστοποιητικό γραμμής φόρτωσης πενταετούς ισχύος, στο οποίο φαίνεται το ύψος εξάλων και οι γραμμές φόρτωσης.
Αν ένα πλοίο ταξιδεύει μόνο σε Ζώνη Θέρους, διαθέτει μόνο τον δίσκο Plimsoll, όπως συναντάμε στα ελληνικά λιμάνια, στα περισσότερα πλοία Ε/Γ τακτικών δρομολογίων και απασχολούμενων σε βραχείς διεθνείς πλόες.
Κάθε πλοίο θα πρέπει να διαθέτει κλίμακες βυθισμάτων με ευκρινή σήμανση στην πλώρη, στο μέσον του πλοίου και στην πρύμνη και στις δύο πλευρές. Μπορεί επίσης να εφοδιάζεται με αξιόπιστο σύστημα ένδειξης βυθίσματος, με το οποίο μπορούν να προσδιορίζονται τα βυθίσματα πλώρης και πρύμνης.
Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Διαχείριση Κρίσεων» της Ιωάννας Σιμώνη (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
