Στη ναυτιλία, πολλοί παράγοντες έχουν αντίκτυπο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, είτε σε ατομικό είτε σε ομαδικό επίπεδο. Σε ό,τι αφορά τις αποφάσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, ορισμένες φορές υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που δεν επιτρέπουν τη λήψη αυτόνομων αποφάσεων. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η συνεργασία και το ομαδικό πνεύμα συνιστούν δομικά στοιχεία για την επιτυχή υλοποίηση στόχων.
Στο περιβάλλον της ναυτιλίας, η ομάδα αντιπροσωπεύει ένα γνωστικό σύστημα, στο οποίο κάθε μέλος μπορεί να επηρεάσει τη συλλογική διαδικασία λήψης αποφάσεων. Οι ηγέτες βασίζονται στα μέλη της ομάδας όταν οι χρονικοί περιορισμοί, ο φόρτος εργασίας, η ανάγκη γρήγορης ανταπόκρισης ή η διαχείριση μεγάλου όγκου πληροφοριών δεν επιτρέπουν την αυτόνομη λήψη αποφάσεων.
Ένας ηγέτης λοιπόν κατέχει συγκεκριμένο ρόλο, καθώς αναλαμβάνει την ευθύνη για τη συλλογική απόφαση εκ μέρους της ομάδας. Τα βήματα για τη λήψη μιας επιτυχημένης συλλογικής απόφασης είναι τα εξής:
1) Πρόσβαση στις ίδιες πληροφορίες όλων των μελών της ομάδας (κοινή χρήση).
2) Οικοδόμηση συλλογικής επίγνωσης της κατάστασης και έλεγχος για συναντίληψη.
3) Ολοκλήρωση και αμοιβαία συμφωνία σχετικά με τους στόχους.
4) Επιλογή και αποδοχή του σχεδίου δράσης.
5) Εκτέλεση του σχεδίου δράσης χρησιμοποιώντας ένα εγκεκριμένο πρόγραμμα επιμερισμού εργασιών, το οποίο καθορίζει τη διαδικασία, τον ρόλο και τις ανάγκες κάθε μέλους.
6) Ανασκόπηση αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση της επίδρασης της απόφασης.
7) Έκφραση τυχόν αμφιβολιών από τα μέλη και αντιμετώπισή τους.
Η διαδικασία συλλογικής λήψης αποφάσεων μπορεί να αλλάξει ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος στο οποίο λαμβάνεται η απόφαση. Οι παράγοντες που την επηρεάζουν είναι: η πίεση χρόνου, ο φόρτος εργασίας, το στιλ ηγεσίας, η προσωπικότητα και η διάθεση των μελών της ομάδας, η ικανότητα, η εμπειρία και η φήμη των μελών της ομάδας, η εμπιστοσύνη, η αμφιβολία και η κοινωνική δυναμική μεταξύ των μελών της ομάδας.
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ηγεσία – Διοικητικές δεξιότητες και διαχείριση ανθρωπίνου δυναμικού» των Δημητρίου Ασλάνογλου, Δημητρίου Βιντζηλαίου και Ελένης Ιακωβάκη (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
