Κάθε χρόνο, ένας σημαντικός αριθμός φαλαινών τραυματίζονται ή χάνουν τη ζωή τους έπειτα από προσκρούσεις σε πλοία. Παρότι ο ακριβής αριθμός τέτοιων περιστατικών είναι αδύνατον να διευκρινιστεί, οι προσκρούσεις αποτελούν μία από τις σοβαρότερες απειλές για πολλά είδη φαλαινών. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της μαύρης φάλαινας του Βόρειου Ατλαντικού (Eubalaena glacialis), της οποίας έχουν απομείνει μόλις 370 άτομα περίπου. Η ανθρώπινη δραστηριότητα ‒και ειδικά οι προσκρούσεις‒ θέτει υπό άμεσο κίνδυνο την επιβίωση αυτών των ειδών.
Οι λόγοι της υψηλής συχνότητας των περιστατικών είναι πολλοί. Οι μεταναστευτικές διαδρομές και οι περιοχές διαβίωσης των φαλαινών συχνά συμπίπτουν με τις κύριες εμπορικές θαλάσσιες οδούς. Επιπλέον, οι φάλαινες κινούνται σχετικά αργά και δεν μπορούν πάντα να αποφύγουν ένα πλοίο που τις προσεγγίζει. Παράλληλα, η ακουστική σύγχυση από τον θόρυβο των μηχανών δυσκολεύει αυτά τα θαλάσσια θηλαστικά να εντοπίσουν εγκαίρως τον κίνδυνο. Η σκούρα απόχρωσή τους και η συνήθεια να παραμένουν για μεγάλα διαστήματα κοντά στην επιφάνεια ή σε αυτήν, επιτείνουν ακόμα περισσότερο την ευαλωτότητά τους.
Αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα του ζητήματος, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) εξέδωσε το 2009 κατευθυντήριες οδηγίες (MEPC.1/Circ.674) για τη μείωση των προσκρούσεων. Οι οδηγίες τονίζουν ότι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας παραμένει πρωταρχική μέριμνα και ότι οποιοδήποτε μέτρο πρέπει να βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, να εφαρμόζεται στο ελάχιστο αναγκαίο γεωγραφικό εύρος και να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο στη ναυτιλιακή δραστηριότητα.
Η αποτελεσματικότερη μέθοδος μείωσης του κινδύνου είναι η απομάκρυνση των πλοίων από περιοχές όπου απαντώνται φάλαινες. Όταν αυτό δεν είναι εφικτό, η μείωση της ταχύτητας αποτελεί τη δεύτερη καλύτερη λύση.
Παρακάτω μπορείτε να βρείτε ορισμένες χρήσιμες συμβουλές για την αποφυγή συγκρούσεων με μεγάλα θαλάσσια θηλαστικά:
- Κατά τον προγραμματισμό του ταξιδιού, ελέγξτε αν το πλοίο θα διέλθει από περιοχές όπου ενδέχεται να υπάρχουν φάλαινες.
- Όπου είναι δυνατόν, να αποφεύγονται περιοχές όπου είναι γνωστό ότι παρατηρούνται υψηλές συγκεντρώσεις φαλαινών την περίοδο που το πλοίο σκοπεύει να διέλθει από αυτές.
- Μην προσεγγίζετε ποτέ σκόπιμα μια φάλαινα ή ομάδα φαλαινών.
- Μειώστε την ταχύτητα όπου αυτό είναι υποχρεωτικό και σε περιοχές εθελοντικής μείωσης ταχύτητας αυτό να γίνεται με ασφάλεια.
- Συλλέξτε όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για την τρέχουσα τοποθεσία των φαλαινών, παρακολουθώντας προειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας και χρησιμοποιώντας πηγές όπως εφαρμογές παρατήρησης φαλαινών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σύστημα WHALESNORTH της Ακτοφυλακής των ΗΠΑ, που προχωρά σε καταγραφή και ενημέρωση σχετικά με τις τοποθεσίες φαλαινών στις βορειοανατολικές ακτές της χώρας.
- Αναφέρετε άμεσα τις θεάσεις φαλαινών στις αρμόδιες αρχές ή στα προγράμματα παρακολούθησης. Σε πολλές περιοχές ζητούνται επίσης αναφορές για τραυματισμένες, ταλαιπωρημένες ή νεκρές φάλαινες.
Πηγή: Britannia P&I
