To Port State Control (PSC) αποτελεί τον βασικό μηχανισμό ελέγχου της συμμόρφωσης των πλοίων προς τους διεθνείς κανονισμούς και τις διεθνείς ρυθμίσεις ασφαλείας, λειτουργώντας ουσιαστικά ως διεθνές δίκτυο ελέγχου, που βασίζεται σε κοινά πρότυπα και εξυπηρετεί κοινούς στόχους.
Τα PSC λειτουργούν με βάση τα μνημόνια κατανόησης (MoU), τα οποία υπογράφουν τα κράτη που συμμετέχουν. Κάθε MoU θέτει στόχους σχετικά με το ποσοστό των εισερχόμενων στα λιμάνια τους πλοίων που θα ελεγχθούν, τα οποία επιλέγονται με βάση μια σειρά από κριτήρια. Στο πλαίσιο αυτό, το Paris MoU έχει υιοθετήσει ένα καινοτόμο σύστημα για την επιλογή των πλοίων προς επιθεώρηση, το οποίο βασίζεται σε κριτήρια αξιολόγησης του κινδύνου.
Πρόκειται για το σύστημα «THETIS», το οποίο αποτελεί μια βάση δεδομένων που ενημερώνει τις εθνικές Αρχές Λιμενικού Ελέγχου (PSC) για τα πλοία που είναι προς επιθεώρηση και παρέχει πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά τους, καθώς και αναφορές για προηγούμενους ελέγχους στην περιοχή του Paris MoU. Σε κάθε πλοίο που καταγράφεται στο πληροφοριακό σύστημα «THETIS» αποδίδεται ένα προφίλ κινδύνου (Ship Risk Profile − SRP), το οποίο καθορίζει την προτεραιότητά του για επιθεώρηση.
Για τον καθορισμό του προφίλ κινδύνου, λαμβάνονται υπόψη παράμετροι όπως ο τύπος του πλοίου, η ηλικία, η σημαία, ο αναγνωρισμένος οργανισμός, η απόδοση της επιχείρησης, οι κρατήσεις και οι ελλείψεις των προηγούμενων 36 μηνών.
Με βάση το πλαίσιο επιλογής και ελέγχου πλοίων, οι περιοδικές επιθεωρήσεις των πλοίων καθορίζονται από το προφίλ κινδύνου τους:
- Για πλοία με υψηλό προφίλ (High Risk Profile − HRP), η περιοδική επιθεώρηση γίνεται 5-6 μήνες μετά την τελευταία επιθεώρηση του Paris MOU.
- Για πλοία με τυπικό προφίλ (Standard Risk Profile − SRP), η περίοδος αυξάνεται στους 10-12 μήνες.
- Για πλοία με χαμηλό προφίλ κινδύνου (Low Risk Profile − LRP), η περίοδος αυξάνεται ακόμα περισσότερο, στους 24-36 μήνες.
Φυσικά, απρόβλεπτοι παράγοντες μπορεί να οδηγήσουν σε πρόσθετη επιθεώρηση του πλοίου στα ενδιάμεσα διαστήματα, κάτι που μεταθέτει αντίστοιχα την επόμενη περιοδική επιθεώρηση.
Πηγή: European Maritime Safety Agency (EMSA)
