Η Διεθνής Ημέρα Καθαρής Ενέργειας θεσπίστηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 26 Ιανουαρίου, ως κάλεσμα ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης για δράσεις που προάγουν τη μετάβαση σε καθαρές πηγές ενέργειας προς όφελος τόσο των ανθρώπων όσο και του πλανήτη.
Εν μέσω διεθνών ανησυχιών για την επιδείνωση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, η μετάβαση σε καθαρές πηγές ενέργειας διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών άνθρακα. Παράλληλα, η καθαρή ενέργεια έχει τη δυνατότητα να προσφέρει σε δισεκατομμύρια ανθρώπους οικονομικά προσιτή ενέργεια και να διασφαλίσει την πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια για όλους.
Στις 26 Ιανουαρίου γιορτάζεται επίσης η ίδρυση του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (International Renewable Energy Agency ‒ IRENA), ενός παγκόσμιου διακυβερνητικού οργανισμού που συστάθηκε το 2009 για να στηρίξει τις χώρες στην ενεργειακή τους μετάβαση.
Με αφορμή λοιπόν τη Διεθνή Ημέρα Καθαρής Ενέργειας, αξίζει να εστιάσουμε στις πρόσφατες εξελίξεις της ενεργειακής εξίσωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Σύμφωνα με στοιχεία του think tank για θέματα ενέργειας Ember, το 2024 αποτέλεσε έτος-ορόσημο για την καθαρή ενέργεια στην Ευρώπη. Οι καθαρές πηγές ενέργειας αύξησαν σημαντικά το μερίδιό τους στην ηλεκτροπαραγωγή, το οποίο ανήλθε στο 47,4%.
Ειδικότερα, είναι ενθαρρυντική η παρουσία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως η αιολική (17,4%), η υδροηλεκτρική (13,2%) και η ηλιακή (11%), οι οποίες κατέχουν αξιοσημείωτο μερίδιο. Παρ’ όλα αυτά, ο άνθρακας (9,8%), το φυσικό αέριο (15,7%) και τα άλλα ορυκτά καύσιμα (3,4%) εξακολουθούν να συμμετέχουν δυναμικά στην ηλεκτροπαραγωγή της ΕΕ, δείχνοντας ότι υπάρχει ακόμη δρόμος για πλήρη απεξάρτηση από αυτά. Σε κάθε περίπτωση, η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε καθαρές πηγές ενέργειας είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη ανάπτυξη του πλανήτη και την επίτευξη των παγκόσμιων στόχων για το κλίμα.
