Του καπτ. Κωνσταντίνου Μπέκου
Η θέση του υποπλοιάρχου (γραμματικού) σε ένα πλοίο είναι αδιαμφισβήτητα πολυδιάστατη. Απαιτεί όχι μόνο τεχνικές γνώσεις, αλλά και μια εις βάθος κατανόηση των εξαιρετικών αξιών που διέπουν τόσο τη ναυτική ζωή όσο και τις ανάγκες της.
Στην αρχή της καριέρας μας ως ανθυποπλοιάρχων (3rd/2nd Officers), οι ανησυχίες μας επικεντρώνονταν κυρίως στην ασφαλή ναυσιπλοΐα κατά τη βάρδιά μας, στην εκτέλεση των καθηκόντων μας στο πλοίο και των εντολών των προϊσταμένων μας εν πλω ή στο λιμάνι. Ωστόσο, καθώς προχωρούσαμε, συνειδητοποιούσαμε ότι υπήρχαν πολλές ακόμα ανάγκες πλοίου που δεν είχαμε αναλογιστεί τόσο σοβαρά.
Ας σκεφτούμε μερικές: Η ασφάλεια του πληρώματος, του πλοίου και του φορτίου. Η υγιεινή και η καθαριότητα του ακομοδεσίου. Οι αποθήκες, το πλεόνασμα ή έλλειμμα των αναλώσιμων, η τροφοδοσία και τα βρώσιμα αγαθά για την επιβίωση του πληρώματος. Η πρόοδος των εργασιών στο κατάστρωμα και η συντήρηση του πλοίου. Η κατάσταση και η καλή λειτουργία των σωστικών και πυροσβεστικών μέσων. Η πληθώρα ιατροφαρμακευτικού υλικού στο νοσοκομείο. Ο προγραμματισμός και η εκτέλεση όλων των εργασιών στον λιμένα κατάπλου, η φορτοεκφόρτωση φορτίου, η ευστάθεια… Τόσο πολλά και ακόμα περισσότερα, που μπαίνουν ξαφνικά στα καθήκοντά μας από τη στιγμή που γίνεται κανείς γραμματικός. Τόσα που μέχρι πρότινος μπορεί ‒εν αγνοία μας‒ να μην τα είχαμε παρατηρήσει.
Η μετάβαση στη θέση του γραμματικού είναι ένα «κρύο ντους», που φέρνει μαζί του ένα κύμα άγχους. Αντικρίζοντας για πρώτη φορά όλες αυτές τις ευθύνες, οι νέοι γραμματικοί αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τη σχέση τους με τα καθήκοντα που είχαν μέχρι πρότινος. Παρόλο που η προετοιμασία που λάβαμε ως ανθυποπλοίαρχοι είναι κρίσιμη για την ομαλή μετάβαση, η πραγματική πρόκληση έρχεται όταν καλούμαστε να αναλάβουμε τη διοίκηση και την οργάνωση αυτών των ευθυνών. Όταν η ευθύνη πλέον θα είναι πάνω μας.
Ο γραμματικός δεν είναι απλώς μια ιεραρχική αναβάθμιση. Είναι μια απόλυτη αλλαγή στη νοοτροπία και στην προσέγγιση της ναυτικής ζωής και εργασίας. Απαιτεί συνδυασμό τεχνικών γνώσεων, ικανότητας λήψης αποφάσεων και μια βαθιά κατανόηση των θεμελιωδών αξιών που εξασφαλίζουν την ασφάλεια και την ευημερία. Εξίσου σημαντική είναι η κατανόηση και των ανθρώπων που καλούμαστε να οργανώσουμε. Ο γραμματικός θα δοκιμαστεί στην ηγετική του ικανότητα όσο τίποτε άλλο. Η επιτυχία σε αυτή τη θέση προέρχεται από την ικανότητα να συνδυάσουμε όλα αυτά τα στοιχεία, επιτυγχάνοντας έτσι μια ολοκληρωμένη και ασφαλή ναυτική συνεργασία.
