Του καπτ. Γιώργου Γεωργούλη
Το φορτίο ενός πλοίου παραδίδεται με δύο τρόπους, που πιστοποιούν ότι ο παραλήπτης (Consignee) είναι ο κάτοχος του φορτίου. Ο πρώτος αφορά την επίδειξη της πρωτότυπης φορτωτικής στον πλοίαρχο και στην οπισθογράφησή της από τον παραλήπτη. Ο δεύτερος είναι η αποστολή στον μεταφορέα (Carrier) εγγυητικής επιστολής.
Οι τυποποιημένες εγγυητικές επιστολές της Διεθνούς Λέσχης Αποζημίωσης που δίνονται ως αντάλλαγμα για παράδοση φορτίου χωρίς την επίδειξη πρωτότυπης φορτωτικής ή/και παράδοση φορτίου σε λιμάνι ή τόπο διαφορετικό από αυτόν που αναφέρεται στη φορτωτική εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ευρέως (και, σε ορισμένες συναλλαγές, είναι σχεδόν ο κανόνας ότι το φορτίο παραδίδεται σύμφωνα με εγγυητική επιστολή), παρά τους κινδύνους που απορρέουν από αυτή τη χρήση. Ορισμένες πρόσφατες αποφάσεις του αγγλικού δικαστηρίου επιβεβαίωσαν τη συνολική αποτελεσματικότητά τους, παρά τις προσπάθειες ορισμένων μερών να αποφύγουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις.
Ωστόσο, η τυποποίηση της εγγυητικής επιστολής πρέπει να επικαιροποιηθεί. Τα τελευταία χρόνια, μια ομάδα εργασίας της Διεθνούς Λέσχης Αποζημίωσης έχει αναλάβει μια αναθεώρηση των διατυπώσεων, με τη βοήθεια εκπροσώπων ναυλωτών, πλοιοκτητών και της BIMCO. Ως αποτέλεσμα, η ομάδα εργασίας δημοσιεύει σήμερα αναθεωρημένες εκδόσεις των Τυποποιημένων Μορφών Εγγυητικών Επιστολών. Τα P&I Clubs είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένα που έλαβαν υποστήριξη και οδηγίες σχετικά με τις διατυπώσεις από τον συνταξιούχο δικαστή του αγγλικού εμπορικού δικαστηρίου Sir Nigel Teare.
Σε απόκλιση από τις προηγούμενες εκδόσεις, οι αναθεωρημένες διατυπώσεις συνοδεύονται από επεξηγηματικές σημειώσεις, που εξετάζουν τις επιμέρους αλλαγές και αντανακλούν το σκεπτικό τους. Είναι σημαντικό ότι οι νέες διατυπώσεις διαθέτουν μια εμφανή προειδοποίηση για να υπενθυμίσουν στους πλοιοκτήτες ότι η αποδοχή μιας εγγυητικής επιστολής στις σχετικές περιστάσεις θα βλάψει την κάλυψη P&I του πλοιοκτήτη και οι υποχρεώσεις θα καλύπτονται μόνο εάν το Διοικητικό Συμβούλιο του P&I αποφασίσει, κατά την κρίση του και μόνο, ότι είναι σκόπιμο να το πράξει. Υπό αυτές τις συνθήκες, συνιστάται στους πλοιοκτήτες που δέχονται εγγυητικές επιστολές να διασφαλίζουν ότι είναι πλήρως ικανοποιημένοι με την οικονομική κατάσταση οποιουδήποτε αντισυμβαλλομένου σε εγγυητικές επιστολές.
Ο έλεγχος διενεργήθηκε μέσω της Επιτροπής Φορτωτικών Διεθνούς Λέσχης Αποζημίωσης (IG), στην αρμοδιότητα της οποίας περιλαμβάνονται και οι ηλεκτρονικές φορτωτικές. Κατά την περίοδο της αναθεώρησης, παρατηρήθηκε επίσης αύξηση του ενδιαφέροντος για τα ηλεκτρονικά έγγραφα φορτίου. Οι φορείς που τα έχουν υιοθετήσει αναφέρουν ότι αυτό συνοδεύεται από μια αντίστοιχη πτώση της ανάγκης να βασίζονται σε εγγυητικές επιστολές, αφαιρώντας τον εμπορικό κίνδυνο από τους ώμους του πλοιοκτήτη και μειώνοντας το μεγάλο βάρος των πιθανών υποχρεώσεων για τους ναυλωτές, καθώς για ορισμένες εταιρείες μπορεί να προκύψουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο.
Όλα τα P&I της Διεθνούς Λέσχης Αποζημίωσης υποστηρίζουν τη χρήση ηλεκτρονικών εγγράφων φορτίου, ενώ, όπου ένα ηλεκτρονικό σύστημα συναλλαγών έχει εγκριθεί από το IG, υπάρχει κάλυψη σαν να ήταν αυτή η φορτωτική σε χαρτί. Μέχρι σήμερα υπάρχουν δέκα πλατφόρμες ηλεκτρονικών φορτωτικών που έχουν εγκριθεί από το IG. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο νόμος για τα ηλεκτρονικά εμπορικά έγγραφα του 2023 επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ από τις 20 Σεπτεμβρίου 2023. Αφορά μια πολύ σημαντική εξέλιξη, σύμφωνα με την οποία το αγγλικό δίκαιο θα αναγνωρίσει ότι, υπό την επιφύλαξη της εκπλήρωσης ορισμένων κριτηρίων, μια ηλεκτρονική φορτωτική είναι νομικά ισοδύναμη με μια έντυπη.
Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος Οκτωβρίου των Ναυτικών Χρονικών.
Αποκτήστε το τεύχος Οκτωβρίου, πατώντας εδώ.
